Kalıtım, Soyut Sınıflar ve Arayüzler

Kalıtım: ortak olanı bir yere koy

Sıcaklık sensörü, basınç sensörü, nem sensörü... Hepsinin bir adı var ve hepsi bir değer okuyor. Ortak kısmı her sınıfa kopyalamak yerine bir üst sınıfa yazar, diğerlerini ondan türetirsin. Türeyen sınıf, üst sınıfın üyelerini miras alır.

class Sensor
{
    public string Ad { get; }
    public Sensor(string ad) { Ad = ad; }

    public virtual double Oku()
    {
        return 0;
    }

    public override string ToString() => $"{Ad}: {Oku():F1}";
}

class SicaklikSensoru : Sensor
{
    public SicaklikSensoru(string ad) : base(ad) { }

    public override double Oku()
    {
        return 23.5;   // gerçekte donanımdan okunur
    }
}

class NemSensoru : Sensor
{
    public NemSensoru(string ad) : base(ad) { }

    public override double Oku() => 48.2;
}

İki işaret: : Sensor "Sensor'dan türer" demektir. base(ad) üst sınıfın kurucusunu çağırır. Üst sınıftaki virtual anahtar sözcüğü "bu metodu alt sınıflar değiştirebilir" izni, alt sınıftaki override ise gerçek değiştirmedir.

Çok biçimlilik (polymorphism)

Asıl güç burada: farklı türleri ortak üst sınıf tipiyle bir arada tutup aynı çağrıyı yaparsın; her nesne kendi davranışını uygular.

var sensorler = new List<Sensor>
{
    new SicaklikSensoru("LM35"),
    new NemSensoru("DHT22")
};

foreach (Sensor s in sensorler)
{
    Console.WriteLine(s);    // ToString -> Oku()
}

LM35: 23,5
DHT22: 48,2

Listeye yeni bir sensör türü eklediğinde, bu döngüyü değiştirmen gerekmez. Bu, büyük yazılımları yönetilebilir kılan temel fikirlerden biridir.

Soyut sınıflar

"Sensor" tek başına bir şey değil; yalnızca kavram. Doğrudan nesnesi üretilmesin ve alt sınıflar Oku metodunu yazmak zorunda kalsın istiyorsan abstract kullan:

abstract class Sensor
{
    public string Ad { get; }
    protected Sensor(string ad) { Ad = ad; }

    public abstract double Oku();   // gövdesi yok, alt sınıf doldurur
}

Artık new Sensor("x") yazarsan derleme hatası alırsın; ve Oku'yu yazmayan bir türev derlenmez. protected kurucu da yalnızca alt sınıfların çağırabileceğini gösterir.

Arayüzler (interface)

Arayüz bir sözleşmedir: "bu arayüzü uygulayan her sınıf şu üyelere sahiptir". İçinde işlem yoktur, yalnızca imzalar vardır. Bir sınıf yalnızca bir sınıftan türeyebilir ama birden çok arayüz uygulayabilir. Adlar geleneksel olarak I ile başlar.

var v = new Voltmetre();
v.Kalibre(0.05);
Console.WriteLine(v.KayitSatiri());

interface IKalibre
{
    void Kalibre(double sapma);
}

interface IKayitlanabilir
{
    string KayitSatiri();
}

class Voltmetre : IKalibre, IKayitlanabilir
{
    private double _sapma;

    public void Kalibre(double sapma) => _sapma = sapma;

    public double Oku() => 3.30 + _sapma;

    public string KayitSatiri() => $"VOLT;{Oku():F2}";
}

VOLT;3,35

Başındaki alt çizgi (_sapma) özel alanlar için yaygın bir adlandırma alışkanlığıdır.

is ve as: türü sorgulamak

Sensor s = new SicaklikSensoru("LM35");

if (s is SicaklikSensoru sicaklik)
{
    Console.WriteLine($"Bu bir sıcaklık sensörü: {sicaklik.Ad}");
}

Kendin dene

Soyut bir Sekil sınıfı yaz (Alan() soyut metot). Daire ve Dikdortgen sınıflarını türet. Bir listeye karışık şekiller koyup toplam alanı hesapla. Sonra IYazdirilabilir adlı bir arayüz tanımla ve şekillerden birine uygulat.