Neden C#? .NET Kurulumu ve İlk Proje

C# nedir, neden öğrenmeli?

C# (okunuşu "si şarp"), Microsoft'un geliştirdiği, güçlü tip denetimli ve nesne yönelimli bir programlama dilidir. Masaüstü uygulamalarından web sitelerine, mobil uygulamalardan Unity ile oyunlara, hatta endüstriyel otomasyon yazılımlarına kadar çok geniş bir alanda kullanılır. Bir elektrik-elektronik mühendisi için de iyi bir seçimdir: ölçüm cihazlarından gelen veriyi okuyan, grafik çizen, rapor üreten masaüstü araçları C# ile kısa sürede yazılabilir.

C# tek başına çalışmaz; .NET adlı bir platformun üzerinde çalışır. .NET, kodunu derleyen araçları ve "Console", "List", "File" gibi hazır sınıfları barındıran geniş bir kütüphaneyi bir araya getirir. Yani C# dil, .NET ise o dilin çalışma ortamı ve kütüphanesidir.

Gerekenler

• .NET SDK: Kodu derleyip çalıştıran araç takımı. Ücretsiz ve açık kaynaktır.
• Bir metin düzenleyici: Visual Studio Code (hafif ve ücretsiz) ya da Visual Studio Community. Başlangıç için not defteri bile yeter, ama kod düzenleyici renklendirme ve hata gösterimi sağlar.
• Terminal: Windows'ta PowerShell ya da Komut İstemi.

.NET SDK kurulumu

Tarayıcıdan resmî .NET indirme sayfasına gir ve "SDK" (yalnızca "Runtime" değil) paketinin güncel LTS sürümünü indir. Kurulum sihirbazında hep "İleri" demek yeterli. Bittikten sonra yeni bir terminal aç ve kurulumu denetle:

dotnet --version

Ekranda 10.0.100 gibi bir sürüm numarası görüyorsan kurulum tamamdır. Numara senin makinende farklı olabilir; önemli olan komutun hata vermemesidir.

İlk konsol projesi

Bir klasör seç ve terminalde şu üç komutu sırayla çalıştır:

dotnet new console -n MerhabaDunya
cd MerhabaDunya
dotnet run

İlk komut MerhabaDunya adında bir klasör ve içinde hazır bir proje oluşturur. İkincisi o klasöre girer. Üçüncüsü projeyi derler ve çalıştırır. Ekranda şunu görürsün:

Hello, World!

Tebrikler, ilk C# programını çalıştırdın! Klasörün içine bak: Program.cs kodun yazıldığı dosya, MerhabaDunya.csproj ise projenin ayar dosyasıdır (hangi .NET sürümü, hangi özellikler açık gibi bilgileri tutar).

Console.WriteLine("Hello, World!");

Şablonun ürettiği Program.cs tek satırdır. Bir sonraki derste bu satırın neden yeterli olduğunu ve altında neler olduğunu öğreneceksin.

Derleme ne demek?

Bilgisayar C# kodunu doğrudan anlamaz. dotnet aracı önce kodu ara bir biçime (IL) çevirir, program çalışırken de bu biçim makine koduna dönüştürülür. Bu yüzden aynı program Windows, Linux ve macOS'ta çalışabilir. Sen yalnızca dotnet run yazarsın, gerisini araç halleder.

Kendin dene

1. Yukarıdaki üç komutla bir proje oluştur ve çalıştır.
2. Program.cs içindeki yazıyı kendi adınla değiştir: Console.WriteLine("Merhaba, ben ...");
3. Kaydet ve dotnet run ile tekrar çalıştır. Çıktının değiştiğini gör.
4. Bilerek bir hata yap: satır sonundaki noktalı virgülü sil, çalıştır ve hata mesajını oku. Sonra düzelt.