Operatörler ve Tip Dönüşümü

Aritmetik operatörler

int a = 17, b = 5;

Console.WriteLine(a + b);  // toplama
Console.WriteLine(a - b);  // çıkarma
Console.WriteLine(a * b);  // çarpma
Console.WriteLine(a / b);  // bölme
Console.WriteLine(a % b);  // kalan (mod)

22
12
85
3
2

Dikkat: 17 / 5 sonucu 3'tür, 3,4 değil! İki taraf da int olduğunda bölme de tam sayı bölmesidir ve kesir atılır. Kalan işlemi (%) bir sayının çift mi tek mi olduğunu bulmak gibi işlerde çok kullanılır.

Tam sayı bölmesi tuzağı

Ondalıklı sonuç istiyorsan en az bir tarafı double yap:

int a = 17, b = 5;

Console.WriteLine(a / b);          // 3
Console.WriteLine((double)a / b);  // 3,4
Console.WriteLine(a / 5.0);        // 3,4

Parantez içinde (double) yazmaya tip dönüştürme (cast) denir. Önce a double'a çevrilir, sonra bölme yapılır.

Birleşik atama ve artırma

int sayac = 10;
sayac += 5;   // sayac = sayac + 5  -> 15
sayac -= 3;   // 12
sayac *= 2;   // 24
sayac++;      // 25
sayac--;      // 24

Karşılaştırma ve mantıksal operatörler

Karşılaştırma operatörleri (==, !=, <, >, <=, >=) her zaman bool döndürür. Mantıksal operatörler bunları birleştirir: && (ve), || (veya), ! (değil).

double gerilim = 3.3;
bool uygunMu = gerilim >= 3.0 && gerilim <= 3.6;
Console.WriteLine(uygunMu);   // True

bool alarm = gerilim < 3.0 || gerilim > 3.6;
Console.WriteLine(alarm);     // False
Console.WriteLine(!alarm);    // True

Metinden sayıya: Parse ve TryParse

ReadLine metin verir; sayıyla işlem yapmadan önce çevirmen gerekir.

Console.Write("Direnç (ohm): ");
string? giris = Console.ReadLine();

int direnc = int.Parse(giris!);       // geçersizse program HATA ile durur
Console.WriteLine(direnc * 2);

Kullanıcı "abc" yazarsa Parse bir hata fırlatır. Kullanıcı girdisinde daha güvenli yol TryParse'tır: başarılı olup olmadığını bool olarak söyler, sonucu out değişkenine koyar.

Console.Write("Gerilim (V): ");
string? giris = Console.ReadLine();

if (double.TryParse(giris, out double gerilim))
{
    Console.WriteLine($"Girdiğin gerilim: {gerilim} V");
}
else
{
    Console.WriteLine("Lütfen geçerli bir sayı gir.");
}

Türkçe ayarlı makinede ondalık için virgül yazılır (3,3); nokta yazarsan değer yanlış okunabilir. Bu, TryParse'ın o anki bölgesel ayarlara bakmasındandır.

Convert sınıfı ve örtük dönüşüm

Küçük tipten büyüğe dönüşüm kendiliğinden olur (örtük): int bir double'a konabilir. Büyükten küçüğe dönüşüm bilgi kaybedebileceği için açıkça yazman gerekir:

int tam = 7;
double ondalik = tam;          // örtük, sorun yok

double olcum = 9.99;
int kesilmis = (int)olcum;     // 9: kesir atılır, yuvarlama yapılmaz
int yuvarlanmis = Convert.ToInt32(olcum);   // 10: yuvarlar

Console.WriteLine($"{kesilmis} {yuvarlanmis}");

9 10

Kendin dene

Kullanıcıdan iki sayı alan (TryParse ile), toplamlarını, farklarını, çarpımlarını ve bölümlerini (ondalıklı) yazan bir program yaz. İkinci sayı sıfırsa bölme yerine "Sıfıra bölünemez" yazsın.